POLL

Posted: สิงหาคม 15, 2011 in Uncategorized
Advertisements

ข่าวด่วน

Posted: สิงหาคม 15, 2011 in Uncategorized

การสานกระติบข้าวของชาวไทยอีสาน

กระติบข้าว หมายถึง เป็นเครื่องจักรสานจากไม้ไผ่หรือจากต้นคล้า หรือ จากต้นพืชที่มีลักษณะยาวเรียว กระติบข้าวเป็นอุปกรณ์ที่อยู่กับครอบครัวชาวอีสานมายาวนาน ซึ่งใช้บรรจุข้าวเหนียวที่นึ่งสุกหรือใช้เก็บเมล็ดพันธุ์พืช หรือแม้แต่ใช้เป็นเครื่องประดับครัวเรือนหรือประดับสถานที่ต่างๆ

การปรับใช้กับชีวิตประจำวัน

เริ่มต้นการสานกระติบ เป็นการสานเพื่อใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์โดยผู้ที่ทำการสานจะเป็นพระสงฆ์ และต่อมาได้มีชาวบ้านเข้าไปเรียน และนำมาสานเพื่อใช้ในชีวิตประจำวัน แต่ในปัจจุบันการสานกระติบจะอยู่ในรูปแบบการสานเพื่อจำหน่ายเป็นอาชีพเสริม ที่สร้างรายได้ให้แก่ครอบครัว และจากการสานกระติบขายที่ต่างคนต่างขาย เปลี่ยนมาเป็นการร่วมกลุ่มเพื่อให้มีอำนาจในการต่อรองราคา

ลักษณะเฉพาะหรือเอกลักษณ์

กระติบข้าวบ้านโพนมีลักษณะและเอกลักษณ์เฉพาะ ดังนี้
1. กระติบข้าวบ้านโพนจะสานเป็นรูปทรงกรมเท่านั้น
2. ไม่ย้อมสีหรือสานเป็นลวดลาย
3. ใช้เส้นตอกไม้ข้าวหลามหรือไม้ไผ่บ้าน
4. ฐานล่างของกระติบหรือตีนกระติบ ใช้ก้านตาลขดเป็นวงกลม
5. รมควันไฟด้วยฟางข้าวให้เป็นสีเหลืองอ่อน เพื่อป้องกันมอดมากัดกินตัวกระติบ

ภูมิปัญญามีคุณค่าอย่างไร

  การสานกระติบเป็นงานหัตถกรรม มีพื้นฐานมาจากสังคมเกษตรกรรม และค่านิยมในการบริโภคข้าวเหนียว ซึ่งผู้สานจะใช้ช่วงเวลาว่างหลังจากการทำไร่ทำนา เลือกใช้ทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นมาผลิตงานหัตถกรรมด้วยใจรัก เพื่อความสุขเพลิดเพลิน ตลอดจนสนองประโยชน์ใช้สอยต่อตนเองและครอบครัว รูปแบบผลิตภัณฑ์เครื่องจักสานไม้ไผ่จึงเป็นศิลปหัตถกรรมพื้นบ้านที่มีความงามบริสุทธิ์แบบธรรมชาติ สะท้อนถึงความเป็นอิสระและการแสดงออกของความเฉลียวฉลาดและความสามารถของผู้สานในการเข้าใจใช้วัสดุไม้ไผ่ให้กลมกลืนกับสภาพแวดล้อมของการดำรงชีวิต

คุณค่าที่แฝงอยู่ในภูมิปัญญา

การสานกระติบเป็นงานที่ทำภายในครอบครัว ซึ่งหลังจากรับประทานอาหารเย็นแล้ว คนในครอบครัวจะมารวมกันเพื่อช่วยกันทำงาน ทำให้เกิดความอบอุ่น เพราะเมื่อมารวมกันทำงานก็จะมีการพูดคุยกันในเรื่องต่างๆ ตลอดจนสอนลูกหลานไปด้วย และเกิดความสามัคคีภายในครอบครัว โดยทั้งเด็กและผู้ใหญ่สามารถช่วยกันทำงานได้